|
Al enige maanden geleden maakte ik een afspraak met Ton Scherpenzeel om in het voorjaar een gesprek te hebben over de nieuwe CD, Close To The Fire, en over de tijd die verstreek tussen 1981 en 2000. Op het zonnige terras van cafe De Jonge Haan in Hilversum sprak Scherpenzeel met enthousiasme over de reunie van een van Hollands symfo-legenden: Kayak.
Het gaat heel goed en het gaat slecht. Het is een merkwaardige week geweest, want we waren begonnen met repeteren en op het moment dat we met de eerste optreden wilden beginnen werd Max Werner ziek. Het plan was om 4 en 5 mei te spelen, en dat is allebei niet doorgegaan. We hebben wel gerepeteerd, maar Max was te ziek om te spelen. En bovendien had hij dan ongerepeteerd het podium op gemoeten. En dat is niet echt de manier waarop je jezelf, zeker in onze situatie, moet presenteren. Dus we hebben besloten om op tijd af te zeggen zodat iedereen nog bereikt kon worden. De Volkskrant schreef "wat Blof heeft betekend voor DoeMaar, was De Kast voor Kayak", namelijk dat in beide gevallen het enthousiasme van een nieuwe band tot een reunie van een oude band heeft geleid. Wat is het verhaal erachter? Dat hebben ze wel goed gezien. We waren al een tijd bezig met demo's, die ooit eens door iemand anders zijn ingezongen, dat loopt al 3 of 4 jaar. Dus wat dat betreft is het niet iets van het laatste half jaar. Het is alleen wel in een stroomversnelling gekomen, omdat we door De Kast werden uitgenodigd voor Vrienden van Amstel Live. En dat hebben we met beide handen aangegrepen en dat was hartstikke leuk. Tegelijkertijd is De Kast met een eigen platenlabel begonnen, ProActs. Een paar jaar geleden zijn jullie voor een documentaire over Royal Bed Bouncer weer even bij elkaar geweest. Is dat het begin geweest van de nieuwe plaat. Nee, die special had eigenlijk niets te maken met dat we weer met een nieuwe plaat bezig waren. Dat begon wel toevallig ook in die periode, maar we zijn begonnen op een manier die helemaal niet naar Kayak hoefde te leiden, maar A.T., Alex Thoonen (ex-For Absent Friends) heeft toe een aantal stukken ingezongen. Maar we wisten toen nog helemaal niet of we dat project wel Kayak moesten noemen. Johan Slager was wel bij de Vrienden van Amstel en ook bij de documentaire over Royal Bed Bouncer, maar is er nu niet bij. Waarom?
Hoe is het schrijven gegaan. In het begin schreven Pim en jij samen, later werd jij verantwoordelijk voor al het werk. Hoe ging dat nu? Bij iedere plaat is dat anders. In dit geval zijn er 10 nummers van mij en 3 van Pim, maar dat kan bij een volgende plaat, die er zeker gaat komen, weer heel anders zijn. Alleen helemaal in het begin hebben we nummers samen geschreven, dat is al na de eerste LP opgehouden. Ieder schreef gewoon zijn eigen dingen. Schrijven is toch een eenzame bezigheid. Is Close To The Fire vergelijkbaar met het oude Kayak-werk? Dat is moeilijk te zeggen. Het wel heel herkenbaar Kayak, dat merk je wel aan reacties van mensen die het gehoord hebben. Aan de andere kant klinkt het wel heel erg als het jaar 2000, vooral productioneel gezien. Ik denk dat we heel erg trouw zijn gebleven aan het verleden, maar wat musikale en productionele opvatting zijn we een stuk verder gegaan dan vroeger. Wat verwacht of hoop je ervan? Ik verwacht niets. Ik hoop dat het gaat aanslaan, dat er veel mensen zijn die de plaat gaan kopen en dat er veel mensen zijn die naar het concert gaan. En dat er veel mensen zijn die de plaat mooi vinden, maar dat hoop je altijd als je een plaat maakt. Voor je 'dagelijks brood' schrijf je voor het theater, musicals en cabaret. Is Kayak dan je hobby? Het gaat verder dan een hobby, maar er moet voorlopig nog wel geld bij, dat is waar. In dat opzicht is het een hobby. Maar in principe is mijn hele werk een uit de hand gelopen hobby. Dus daar past Kayak prima in. Hoe anders is het schrijven voor cabaret? De muziek is dienend. Je moet zorgen dat de tekst, die het uitgangspunt is, dat die overeind blijft en dat daar goede spanning onder zit, dat de tekst over komt. Als je bij Kayak een woordje of twee niet verstaand, nou ja, okee. Maar bij een nederlandse tekst is het belangrijk dat je het verstaat, dus de muziek is dienend. Ik heb daar ook heel veel van geleerd en ik denk dat dat wel doorwerkt in wat we nu met Kayak doen. Tussen Kayak en nu heb je, naast je theaterwerk, een aantal dingen gedaan, waarvan ik er een paar met je wil doornemen. Allereerst ben je natuurlijk in symfo-kringen bekend vanwege je werk met Camel. Ook op de laatste Cd ben je te horen. Hoe ging dat? Zoals waarschijnlijk bekend heb ik op die plaat meegespeeld, zonder ook maar 1 moment in de studio van Andy Latimer geweest te zijn. Ik heb het thuis ingespeeld, hier om de hoek dus. Ik heb een vrij uitgebreide studio met ProTools en midi. Ik kreeg een ruwe mix op CD-Rom en die heb ik in mijn computer geladen. Toen heb ik daarbij een heleboel partijen gespeeld en die weer teruggestuurd en gezegd: 'zie maar wat je gebruikt'. Zo is het ongeveer gegaan. En via internet hebben we toe wat files heen en weer gestuurd om te kijken wat de bedoeling was, zonder dat we elkaar fysiek hebben gezien. Ben je ooit nog met Camel op het podium te zien? Ik denk het niet, eerlijk gezegd. Ik heb het zo druk met andere dingen. Ik kan geen maanden vrij maken voor Camel. Daarnaast is er gewoon een praktisch punt: Andy woont in Amerika en werkt vanuit Amerika en daar kom ik heel moeilijk, want ik vlieg niet. Of ik moet met de boot gaan, maar dat kost me weer een maand. Sta je voor de volgende plaat weer op het lijstje? Geen idee. Ik weet dat Andy graag met mij werkt en ik werk graag met Andy, want het is een fantastische gitarist en een ontzettend aardig iemand. Dus als de gelegenheid zich voordoet dan zal hij dat vast wel vragen. Aan de andere kant, als hij iemand vind die ook goed is, en waarmee hij graag werkt, dan kan ik hem niet kwalijk nemen als hij daarmee een CD maakt, want dat is een stuk handiger. Wat vind je van de laatste platen van Camel? Ik kan ze niet over een kam scheren, want ze zijn toch wel heel verschillend, maar er loopt natuurlijk toch een rode draad doorheen en dat is de gitaar van Andy. En die vind ik altijd fantastisch klinken. Ik geloof niet dat ze een slechte plaat kunnen maken. Ik vind het prachtig. Ik vind het niet altijd even spannend, maar hij legt zoveel gevoel in zijn spel... dat vind ik heel mooi. Als tegenprestatie heeft hij een bijdrage geleverd aan Close To The Fire. Ja, dat is eigenlijk op dezelfde manier gegaan, maar dan andersom. Ik heb hem een ruwe mix gestuurd van het grotendeels instrumentale stuk Full Circle en dat heeft hij ingespeeld en teruggestuurd. Een van de andere dingen die je in de tussentijd hebt gedaan, is het maken van een plaat met Chris Rainbow. Die plaat is niet meer te krijgen. Overweeg je een re-release of anders een compilatie van werk wat is blijven liggen? Ja, die plaat met Chris Rainbow is niet meer te krijgen. Ik heb eigenlijk pas laatst weer zitten bedenken dat als CNR hem niet meer wil uitbrengen om hem dan zelf te proberen te slijten. Je was, heb ik begrepen, zelf niet helemaal tevreden over die plaat met Chris Rainbow? Ja, dat is een productionele opvatting, de plaat klinkt goed hoor, maar de drumcomputers waren net nieuw, dus je gebruikt heel veel drumcomputers en er hadden dus wat meer levende muzikanten op mogen staan, maar dat is achteraf. Maar ik schaam me niet voor die plaat. Ik heb op alle platen productioneel achteraf wel iets aan te merken. Maar dat weet je, als je een plaat maakt, ga je er na een tijdje heel kritisch tegenover staan. Maar als je zo denk kun je nooit een plaat uitbrengen. Op een gegeven moment moet je er een streep onder zetten. Zeer recent heb je ook een korte bijdrage geleverd aan Ayreon. Kende je hem? Nee, eigenlijk niet.... Ja, ik wist dat hij in een soort hard-rockband had gezeten en ik had wel eens wat gehoord van een eerdere plaat, maar ik was er niet echt bekend mee. Maar hij belde op een gegeven moment op: 'wil je iets spelen op mijn plaat'. Ik zei: 'ja, doe maar'. En dat ging eigenlijk net zoals bij Andy. Hij stuurde een ADAT-tape op met een ruwe take en ik heb daarop zes sporen vol-gepield, zo van 'gebruik maar wat'. En zo speelde je samen met Edward Reeker op dezelfde plaat, zonder elkaar in de studio gezien te hebben. Ja, waarom niet? Maar het was geloof ik niet hetzelfde nummer. We staan op hetzelfde schijfje, maar daar is dan ook alles mee gezegd. Heb je de prog-scene een beetje gevolgd de laatste jaren? Nee, daar kan ik heel kort in zijn. Ik heb het niet gevolgd. Welke bands hadden jullie destijds als inspiratiebron? Tja, dan kan ik eigenlijk alleen maar over Yes praten. Yes was ons voorbeeld. En dat kun je ook wel horen aan de eerste LP. Maar daarna zei iemand "jullie zanger lijkt wel erg op Genesis". Maar ik had nog nooit van Genesis gehoord. Dus ik luisteren en inderdaad, daar zit wel enige overeenkomst. Maar Pink Floyd enzo, daar voel ik me niet door beinvloed. Atom Heart Mother vond ik wel een hele bijzondere plaat, maar ik houd van liedjes en dat mis ik bij Pink Floyd.
Welke platen zou je meenemen naar een onbewoond eiland? Ehhh... Revolver, van The Beatles... en Judy Silk, die ken je misschien niet. Die had vroeger een hitje met "Jesus was a crossmaker". Die heeft zo'n uniek zanggeluid en van die vloeiende melodien, prachtig! En ik neem vast wel wat klassieks mee, iets van Bach. Of iets middeleeuws, .... Tja en verder.... dan zou ik in mijn platenkast moeten duiken. Weet je, als ik op vakantie ga, dan neem ik wel eens Cds mee in de auto, maar die draai ik dan nooit. Ik luister liever naar de radio, want dan weet ik niet wat er komt. En een plaat, ja die ken ik al. Juist de platen die ik het meeste waardeer die draai ik het minste. Dat moet bijzonder blijven. En bovendien luister ik niet zo veel naar platen, want ik ben zelf zo druk. Hoe is het om, door een deel van de fans, weer binnengehaald te worden als vlaggenschip van de Nederlandse symdonische rock? Heel grappig. De muziek die wij maken schijnt voor een deel te vallen in het hokje symfonische rock, maar ik zeg met nadruk 'voor een deel'. Ik heb ons altijd gezien als een cross-over band. Ik vind het heerlijk om langere stukken te spelen, maar ik ga altijd uit van het liedje en die lange stukken zijn altijd een verlengde versie van het liedje. Dat symfonische zit dus meer in de arrangement-benadering dan in 'weer een thema, weer een thema'. Het moet wel een soort afgerond geheel zijn. In dat opzicht is Merlin het meest maatgevende voor de symfonische kant van ons. Die plaat kan ik ook zonder veel schaamtegevoel beluisteren. Als structuur van thema's die terugkeren was het symfonisch wel het sterkste wat we gedaan hebben. Maar voor de rest zie ik ons vooral als een liedjes-band, alleen... het loopt af en toe een beetje uit de hand. Ik heb de Cd nog niet gehoord, maar hoe zou je hem omschrijven aan een onbekende? Dan zou ik zeggen: "hou je van Kayak?". Want als je niet van Kayak houdt dan moet je hem niet kopen. Maar als je het vroeger goed vond, dan zit er genoeg in om het nu ook weer te waarderen. Alleen, nu zijn we veel jaren verder, productioneel, veel gaat met computer. De verhalen over de nieuwe Kayak gaan al 4 of 5 jaar. De demo's die jullie toen hadden, wat is daarvan op deze plaat verschenen? Heel veel. De demo's zijn uiteindelijk gebruik En dat zijn ook de demo's bij van het project met A.T.? Een aantal van die nummers zitten erbij, ja. Hij zal ze zo kunnen meezingen, denk ik. Wat ligt er nu nog in de archieven? Jullie hebben bijvoorbeeld nooit een echte live-plaat uitgebracht. Er is heel veel live-materiaal, maar voornamelijk op cassette. Er is wel en video van de Nederpop-scene, van de Vara in 1973 en 1975. Maar daarvan liggen de rechten bij de Vara. Maar we zijn wel van plan om het komende jaar en echte live-plaat te maken. Jullie zijn niets meer van plan met oud materiaal? Nee, afgelopen jaar heb ik op internet iemand ontdekt, die bezig is voor de liefhebber live-opnames op CD te zetten. Nou ja, hij doet maar. Ik ben er zelf niet zo tevreden over, want geluidskwalitatief is het gewoon niet goed. Maar voor de liefhebber zal het ongetwijfeld interessant zijn. Maar er liggen geen 16 of 24 sporen klaar om gemixt en uitgebracht te worden. Dus geen Anthology met live-opnamen, demo's etc.? Er zijn natuurlijk wel demo's, maar dat is echt huiskamerkwaliteit, om op een regenachtige zondagmiddag naar te luisteren. Maar daar doe ik niet echt veel mensen een plezier mee, eerlijk gezegd. Hoe doen jullie oude CDs het? Dat loopt wel door. Het zijn geen schokkende Het Kayak-werk wordt vaak in tweeen verdeeld, de eerste 3-4 platen, grofweg de EMI-periode met Merlin aan de ene kant en het overige werk, waaronder dat met Edward Reekers, aan de andere kant. Waar moet ik de nieuwe Cd plaatsen? Ik denk dat je, alleen door de stem van Max, meer aan het eerste werk moet denken. Alleen wat volwassener. Maar alleen al door de stem is het heel erg bepalend een Max Werner-plaat geworden. Dat geeft een zekere puurheid. Want hoe goed Edward ook was en is, het dreigt af en toe wat sentimenteel te worden en dat is dit dus niet. Max zijn stem is allesbehalve sentimenteel. Max heeft zijn onzekerheid over zijn stem in het verleden meerdere malen geuit, hebben jullie daarom Bert Heerink gevraagd? Nee, Bert zingt in principe de stukken van Edward, sowieso om vocaal wat meer te kunnen live. Ook om Max wat te ontlasten. Dan kan hij ook wat meer percussie doen, want Max is en blijft een drummer. Want hoe graag hij ook zingt -hij vindt het namelijk veel leuker dan vroeger- hij voelt zich drummer, dus hij moet ook wat te slaan hebben. Maar Pim is de drummer van de band, en dus is Max, behalve zanger, percussionist. Er staan wat trommels en conga's en een hoop geritsel op het podium, waarin hij zich kan uitleven. Betekent dit dat jullie de suite, dus de eerste kant van de LP, gaan spelen? Nee, niet in zijn geheel, alleen Merlin en Niniane.
Wat zijn jullie nog meer van plan te spelen? We gaan een paar bekende nummers spelen, Ruthless Queen, daar ontkom je niet aan, Mammoth, Lyrics niet trouwens, See See The Sun, Chance For A Lifetime, Starlight Dancer en eh... dat is het wel zo'n beetje. En de rest van de nieuwe plaat. Ik denk dat het bijna half om half is, en dat is toch behoorlijk gewaagd voor een bandje dat al bijna 19 jaar niets gedaan heeft. Dus je kan ons niet beschuldigen van op onze lauweren rusten. Je noemde net Merlin, is dat inderdaad de beste plaat die jullie gemaakt hebben? Ja, zeker de suite. En Bouncer. Die twee platen zou ik willen noemen. Die kan ik zonder veel schaamte nog draaien. En voor welke schaam je je dan wel? Nou ja, schaamte.... See See the Sun, daar heb ik wel echt moeite mee. En Phantom of the Night, die vind ik gewoon slecht klinken. Maar da's persoonlijk. Dank je wel voor de tijd. Graag gedaan. |
